Cebuano News: Laing “water supplier” mosulod sa dakbayan sa Dumaguete

By Leandria Pagunsan

Usa ka bag-ong pribadong water company ang gilaumang mosulod sa dakbayan sa Dumaguete aron tugbangan ang serbisyo sa nag-inusarang Dumaguete City Water District (DCWD).

Matud sa tigpamaba sa Dumaguete City Public Information Office, Dems Demecillo sulod sa pila ka dekada na nga nag serbisyo ang DCWD sa katawhan sa Dumaguete daghan usab ang nag reklamo sa matud pa “poor service” sa DCWD sama sa hinay o walay suplay sa tubig atol sa tungang gabii ug “declining state of infrastructure.”

Bag-ohay lang mipasar ang city council og ordinance “granting authority to Primwater Infrastructure Corporation to construct, commission, establish, operate and maintain a water distribution system to service the consumers of Dumaguete City in the next 25 years.”

Ubos sa maong ordinance, ang Primwater gila-oman nga mohatag sa limpyo ug hustong suplay sa tubig ug “distribution system” nga affordable ang bayranan sa mga kunsumidor ug residente ug mohatag ug mas maayo nga serbisyo kaysa DCWD.

Sa habig sa DCWD aron mas mapalambo pa ang ilang serbisyo, gidawat nila ang offer sa usa ka pribadong kumpanya nga maoy modumala sa 80 porsyento sa ilang operations lakip na ang pagdugang ug pondo nga P1 billion isip capital aron ma upgrade ang assets sa DCWD, matod ni Demecillo.

Gawas kung aduna’y pag supak gikan sa korte, ang privatization sa DCWD padayon taliwala sa mga pagduha-duha ug kahadlok nga mamawi sa ilang capital pinaagi sa pagpataas sa byranan sa water bill.

Sa bahin sa Primwater mo invest usab sila ug modernong pasilidad sama sa mga piping ug reservoir ug ubang kagamitan aron makahatag sa limpyo ug igong suplay sa tubig sa mga residente ug mga business establishments sa “affordable” nga byranan.

Mobayad usab ang Primwater ngadto sa lokal nga kagamhanan sa Dumaguete og P1.00 matag cubic meter nga kunsumo, business permit ug real property tax.

Usa ka Memorandum of Agreement ang lagdaan unya sa City Government ug Primewater pinaagi sa pagsunod sa ilang kasabutan ug uban pa nga terms and conditions.

Kinahanglan nga kumpletohon pa sa Primwater ang permit gikan sa ubang “regulatory agencies” usa kini tugtan nga mo operate.

Advertisements

Cebuano News: Pag-instalar sa CCTV sugdan na sa dakbayan sa Dumaguete

By Leandria Pagunsan

Sugdan na sa dili madugay ang pag-instalar sa multi-million CCTVs gikan sa PLDT company nga gi deliver na ngadto sa lokal nga kagamhanan sa Dumaguete City, ug gani anaa kini gipahiluna sa command center.

Sumala ni Dumaguete City Information Officer, Dems Demecillo ang walo (8) ka Poblacion barangays sa dakbayan unahon pag instalar sa CCTV ug gilaomang ma kumpleto kini sa Hulyo ning tuiga.

Mo sunod ang laing 22 ka barangay human sa 8 ka Poblacion barangays.

Ang modernong CCTV camera adunay kapasidad nga gitawag ug  “panning, tilting ug zooming” ngadto sa usa ka  tawo o butang sulod sa gilay-on nga usa ka kilometro matud ni Demecillo.

Si Dumaguete City Mayor Felipe Antonio Remollo ug PLDT officials pinangunahan ni Assistant Vice-President sa PLDT Visayas Jimmy Chua ug uban pa nga opisyal sa dakbayan nagtigom bag-ohay lang  aron pag finalize sa maong proyekto.

Ang command center atimanon sa empleyado gikan sa lokal nga kagmahanan ug sa PLDT 24/7 aron maseguro nga anaa sa maayong pagdumala ang mga CCTV camera.

Base sa ilang kasabutan sa PLDT ang CCTV “will be upgraded based on the latest market technology.”

Matud ni Mayor Remollo kini nga proyekto dako ug ikatabang aron mapakgang ang mga panghitabong krimen, pag monitor sa sitwasyon sa trapiko ug magamit isip “early warning” panahon sa kalamidad.

Ang sunod nga proyekto sa dakbayan ubos ni Mayor Remollo mao ang pag instalar unya og traffic lights sa “major intersections” ug sa uban nga karsada gamit ang  fiber optic cables.

Cebuano News: Mangingisda sa NegOr gipasabot kabahin sa “Fish Rights”

By Leandria Pagunsan

Gipasabot sa kamahinungdanon sa Fish Rights ang mga mangingisda sa Bonawon, Siaton, Negros Oriental dihang mitambong sila sa sa “Fish Rights” (FR) forum nga gipangunahan sa mga tinugyanan sa programang ubos sa pagtambayayong sa gobyerno sa Pilipinas ug U.S. Government pinaagi sa US Agency for International Development (USAID).

Ang programa gi tumong nga mapalambo ang “fish production” ug aron dugang nga panalipdan ang kadagatan ug mga “resources” niini.

Ang FR program gipatuman sa Visayan Sea, Calamian Group of Islands ug sa Negros Island nga magsugod gikan sa Dumaguete City, Negros Oriental hangtud na sa Cauayan, Negros Occidental.

Sa gipahigayon nga Kapihan forum sa barangay Bonawon, Siaton bag-ohay lang, mipaambit si FR principal Investigator ug coordinator Dr. Ben Malayang nga ang mangingisda kinahanglang nabansay ug sinati sa “right level” kon husto nga paagi sa pangisda aron kanunay ang abot ug ang mga negosyante ug isda sigurado ang ginansya kung adunay daghang isda nga ilang ikabaligya.

Laing tumong sa FR segurohon nga adunay daghang suplay sa isda nga makaon sa mga katawhan ug aron ipahibalo sa mangingisda ang “sustainable fishing practices” aron mas labi pang modaghan ang isda sa dagat.

Usa sa mga hilisgutan sa dapig sa mangingisda nga ilang gipadayag mao ang pagsulod sa mga “commercial fishing vessels “sa municipal fishing areas gani tungod niini giawhag nila ang tinud-anay nga pagpatuman sa balaod sa tagtungod nga ahensya sa gobyerno aron mahunong kini.

Apan namulong ang representante sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR)-Negros Oriental, Nathaniel Lucero nga ang balaod pag panalipod ug pagpalambo sa municipal waters gitugyan na sa lokal nga kagamahanan.

Ang FR program gilusad niadtong Pebrero 21, 2019 sa Silliman University .