Cebuano News: Katungod sa kababyen-an ipatuman ug ipatunhay

By Leandria Pagunsan

 

Ang balaod ubos sa Magna Carta of Women mopatunhay ug mopatuman sa katungod sa kababayen-an matud ni Phoebe Tan, vice-chair sa Provincial Commission on Women atol sa gipahigayong kapihan forum subay sa kasaulogan sa 2019 Women’s Month nga nagdala sa tema “We Make Change Work for Women.”

Atol sa maong forum, namahayag si Tan nga importante nga mahibal-an sa kababayen-an ang ilang mga katungod ilabi na kung sila makasinati ug mga pangabuso, aron magiyahan sila nga modangop sa mga ahensya sa gobyerno ug non government organizations nga motabang ug manalipod kanila.

Agi ug pahatag ug importansya sa Women’s Month celebration daghang kalihokan ang gi andam sa kagamhanang probinsyal ilabi na sa natad sa sports.

Matud ni Josie Columna ang Gender and Development (GAD) focal person sa probinsya, ipahigayon ang Gender Sensitivity Training (GST) sa lungsod sa Zamboanguita ug orientation on the rights of women aron masayod ang kababayen-an unsay buhaton kung sila maabusohan sa ilang katungod.

Dugang ni Columna nga ang Negros Oriental Sports Development Program (NOSDEP) adunay gihan-ay  nga mga sports events alang  sa kababayen-an sa tibook bulan sa Marso sama sa table tennis, sepak takraw, all women marathon ug dragon boat race.

Tak-opan ang tibook bulan nga kalihokan sa Women’s Month sa usa ka all women livelihood summit diin adunay mga livelihood groups nga mohatag og orientation ug training sama sa Voice of the Free nga mopaambit sa entrepreneurial skills ug livelihood programs, job generation gikan sa buhatan sa Provincial Employment Service Office (PESO) ug ang Negros Oriental Organic Agriculture Management Council (NOAMC) nga mohatag ug kahibalo sa pagpananom pinaagi sa organic farming. 

KIni nga mga programa matud ni Josie Columna gihan-ay sa provincial government sa Negros Oriental ubos sa pagpangulo ni Governor Roel Degamo aron makab-ot ang tumong nga mahimong  gender responsive local governance ang probinsya ug  mapalapnag ang gender and equality sa katawhan sa Negros Oriental

Advertisements

Cebuano News: Mangingisda sa NegOr gipasabot kabahin sa “Fish Rights”

By Leandria Pagunsan

Gipasabot sa kamahinungdanon sa Fish Rights ang mga mangingisda sa Bonawon, Siaton, Negros Oriental dihang mitambong sila sa sa “Fish Rights” (FR) forum nga gipangunahan sa mga tinugyanan sa programang ubos sa pagtambayayong sa gobyerno sa Pilipinas ug U.S. Government pinaagi sa US Agency for International Development (USAID).

Ang programa gi tumong nga mapalambo ang “fish production” ug aron dugang nga panalipdan ang kadagatan ug mga “resources” niini.

Ang FR program gipatuman sa Visayan Sea, Calamian Group of Islands ug sa Negros Island nga magsugod gikan sa Dumaguete City, Negros Oriental hangtud na sa Cauayan, Negros Occidental.

Sa gipahigayon nga Kapihan forum sa barangay Bonawon, Siaton bag-ohay lang, mipaambit si FR principal Investigator ug coordinator Dr. Ben Malayang nga ang mangingisda kinahanglang nabansay ug sinati sa “right level” kon husto nga paagi sa pangisda aron kanunay ang abot ug ang mga negosyante ug isda sigurado ang ginansya kung adunay daghang isda nga ilang ikabaligya.

Laing tumong sa FR segurohon nga adunay daghang suplay sa isda nga makaon sa mga katawhan ug aron ipahibalo sa mangingisda ang “sustainable fishing practices” aron mas labi pang modaghan ang isda sa dagat.

Usa sa mga hilisgutan sa dapig sa mangingisda nga ilang gipadayag mao ang pagsulod sa mga “commercial fishing vessels “sa municipal fishing areas gani tungod niini giawhag nila ang tinud-anay nga pagpatuman sa balaod sa tagtungod nga ahensya sa gobyerno aron mahunong kini.

Apan namulong ang representante sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR)-Negros Oriental, Nathaniel Lucero nga ang balaod pag panalipod ug pagpalambo sa municipal waters gitugyan na sa lokal nga kagamahanan.

Ang FR program gilusad niadtong Pebrero 21, 2019 sa Silliman University .

Cebuano News: NOSDEP mopasidungog sa kababayen-an pinaagi sa sports

By Leandria Pagunsan

Isip pagsaulog sa Women’s Month karong bulan sa Marso, ang Negros Oriental Sports and Development Program (NOSDEP) mopahigayon og nagkadaiyang “sports events” lakip na niini ang 2nd all-women dragon boat race kon “ Paddle for Womanity.

Si NOSDEP Provincial Sports Coordinator Paultom Paras namahayag atol sa gihimong joint meeting sa Provincial Commission on Women ug GAD Focal Point System (GFPS) nga ang Paddle race ipahigayon sa Balanan Lake  sa Siaton karong Marso 23 hangtud 24.

Dugang ni Paras nga ang pagpahigayon sa mga kalihokan’g sama sa Paddle race himoon sa mga lugar nga“scenic places” sa probinsya aron ipalambo ang mga “tourist attractions” sa Negros Oriental.

Naila ang Paddle project ug mipatugbaw sa probinsya sa Negros Oriental sa milabayng tuig tungod kay una kining mipahigayon sa tibook nasud ug  all-women dragonboat race sa nailangTambobo Bay sa Siaton.

Tungod niini gipasigarbo ang pag salmot sa grupo nga breast cancer survivors, ang all-women Philippine Navy Team nga nakakuha sa “plum prize.” sa milabay nga tuig.

Uban nga kalihokan alang sa tibook bulan sa Marso nga kasaulogan naglakip sa Concert for the Women of Buglas sa Macias Sports Center karong Marso 2, himoon usab ang 3-on-3 Women’s Basketball and Women’s Open Chess sa lungsod  sa Pamplona.

Pagka Marso 10 adunay Women’s Open Table Tennis sa Valencia ug Women’s Futsal sa lungsod sa Bacong.

Sa Marso 16 ipahigayon ang Women’s Aquathlon sa San Jose ug pagka Marso 17 adunay “Women Run the World” (21 km.) Marathon nga sugdan sa Dumaguete City.